Ruim baan voor biorationals

13-06-2019    09:16   |    Goedemorgen

Populair bij telers én in de groene keuken van Certis: Nu het gebruik van chemische middelen steeds verder wordt ingeperkt, zijn telers voor hun gewasbescherming afhankelijker van biologische bestrijders en biorationals (geregistreerde middelen van natuurlijke oorsprong). Sommige bedrijven volgen al langer een groene strategie. Bas Oudshoorn van Looye Kwekers en gerberateler Ruud Batist uit Maasdijk delen hun ervaringen.

"Ik ben hier nu vijf jaar in functie en ik weet niet anders. Biologische bestrijders en gedegen monitoren vormen het fundament onder onze gewasbescherming. Daarnaast gebruiken we biorationals en producten die de natuurlijke weerstand van het gewas ondersteunen. Alleen in uiterste noodzaak, wanneer de plaagdruk ondanks alle eerdere maatregelen blijft oplopen, sturen we selectief bij met chemische middelen, bij voorkeur plaatselijk.”
Specialist gewasbescherming Bas Oudshoorn van Looye Kwekers laat er geen twijfel over bestaan: chemie vormt niet de regel, maar de uitzondering waarmee hij plagen en ziekten onder controle houdt. Als eindverantwoordelijke voor de gewasgezondheid op de productielocaties in Naaldwijk en Burgerveen voert hij de regie over strategie en uitvoering, overlegt hij met adviseurs en leveranciers, stuurt hij scouts en uitvoerders aan en volgt hij proeven binnen en buiten het bedrijf.
“Het gaat erom dat je al vroeg in de teelt een robuust systeem opbouwt tegen de belangrijkste plagen”, vervolgt hij. “Dat vereist veel kennis over de werking en de beperkingen van middelen om dat systeem maximaal te laten renderen. Je bent voortdurend aan het puzzelen.”

Toepassingstechniek luistert nauw
Hans van Vliet van leverancier Van Iperen vult aan: “Vergroening is ook voor ons een speerpunt. Als adviseur moet je het kaf van het koren kunnen scheiden. Daarnaast moet je thuis zijn in toepassingstechnieken. Het kan nauw luisteren hoe je bepaalde middelen gebruikt en wanneer je dat doet.”
“Ook dat is juist”, bevestigt Oudshoorn. “Het gros van de tomatentelers spuit standaard met een tophoek van 80º. Omdat ik niet tevreden was over de doordringing en gewasbedekking die ik daarmee realiseerde, zijn we gaan experimenteren met een nieuwe spuitboom. Die heeft over dezelfde hoogte twee keer zoveel doppen, waarvan de tophoek 40ºbedraagt. Afhankelijk van de gewasstand pas ik ook de druk en de rijsnelheid aan.”
Het succes van een groene strategie staat of valt met monitoren, stellen de specialist en zijn adviseur vast. Wekelijks lopen scouts de feromoonvallen en gele vangplaten (20 stuks per ha) na en nemen zij 15 plantkoppen en van één plant alle bladonderzijden onder de loep. “Van alle denkbare plagen en biologische bestrijders worden de aantallen vastgelegd”, legt de specialist uit. “Afhankelijk van de waarnemingen stel ik de strategie bij. Daarnaast overleg ik geregeld met mijn adviseurs.”

Biologie en biorationals
Macrolophus vormt de ruggengraat van de biologische bestrijding. Bij oplopende plaagdruk van luis, spint of mineervlieg zet Oudshoorn de kleine sluipwesp Eretmocerus in, incidenteel ook andere sluipwespen en/of roofmijten. Zodra hij eitjes van Tuta absoluta of Turkse mot waarneemt, komen Turex en Xentari in beeld, die de rupsen bestrijden. “Met feromoonvallen alleen houden we die niet onder de duim”, aldus Oudshoorn.
De gewasbeschermingsman houdt wittevlieg in toom met Mycotal en BotaniGard. “ER II werkt daar ook goed tegen”, vult hij aan. “Omdat wij alleen ’s avonds spuiten en dat product beter werkt onder drogende omstandigheden, gebruiken wij het alleen wanneer de lampen aanstaan.”
Tegen de omnivore wants Necidiocoris – een opkomende plaag die tomatentelers veel zorgen baart – zoeken de specialist en zijn adviseurs nog een passend antwoord. “Met goed integreerbare middelen is het resultaat onvoldoende en de biologische bestrijding zit nog in de onderzoeksfase”, aldus Van Vliet. “Er blijft daarom behoefte bestaan aan goede ‘knockdown’ middelen, al kan het handhaven van de biologie dan wel een dingetje worden.”

Gezond gewas, mooie gerbera’s
Gerberateler Ruud Batist uit Maasdijk is eveneens een ervaren gebruiker van biorationals. “Ik heb redelijk groene vingers en wil zonder chemie een gezond gewas en een mooi product maken. De chemische middelen die er nog zijn, werken naar mijn idee minder goed dan in het verleden. Tegen biorationals kunnen de meeste ziekten en plagen daarentegen geen resistentie opbouwen en dat is een groot voordeel.”
De Westlander is de winter op biologische basis doorgekomen, wat vanwege de lagere etmaaltemperatuur niet vanzelf spreekt. “Dit is het eerste jaar dat ik niet chemisch heb hoeven corrigeren”, vervolgt hij. “Hopelijk is dat geen unicum. Er komen gelukkig steeds meer biorationals op de markt die het groene systeem kunnen versterken.” 

Vaste waarden
Wittevlieg en rupsen vormen bij Batist Oranjepolder de voornaamste plagen, van trips heeft het bedrijf relatief weinig last. Met vangplaten, feromoonvallen en zorgvuldig scouten houdt de ondernemer de vinger voortdurend aan de pols. Meeldauw bestrijdt hij met twee biorationals, waaronder Fado. Dit op eiwitten gebaseerde middel zou de natuurlijke afweer van het gewas ten goede komen. Met het recent toegelaten Karma heeft hij nog geen ervaring.
“In mijn strategie heb ik een aantal vaste waarden, waaronder BotaniGard tegen wittevlieg en trips en Bt-middelen zoals Turex tegen rupsen.”
Tegen wittevlieg past de teler geregeld Azatin en NeemAzal toe. “Azatin is wat zachter en heeft de voorkeur in gevoelige rassen”, licht hij toe. “Wanneer de druk plaatselijk oploopt, corrigeer ik daar met ER II. Dat doe ik dan in de middag, zodat het gewas goed droogt en het resultaat beter is. Vooral in de zomerperiode werkt dat prima.”

'Er zit nog veel in de pijplijn'
Van alle aanbieders heeft Certis de meeste biorationals in het pakket. Die marktleiderspositie is het resultaat van een strategie die al jaren geleden is ingezet. “Wij verwachten dat biorationals over drie jaar een kwart van de omzet uitmaken”, zegt Jan Mostert, die de ontwikkeling van de portfolio voor tuinbouwgewassen onder zijn hoede heeft. “De vraag groeit snel en er zit nog veel nieuws in onze pijplijn. We worden ook steeds vaker benaderd door bedrijven en instellingen die iets leuks hebben ontdekt en een sterke partner zoeken voor het verdere ontwikkelings- en toelatingstraject en de uiteindelijke commercialisering. Dankzij haar ruime ervaring en internationale netwerk – ook qua onderzoek – lijkt Certis in Europa en Noord-Amerika goed op de kaart te staan.”

Politiek soms te kort door de bocht 
Mostert is ook zelf actief op zoek naar nieuwe producten en moet daarbij ver vooruitkijken. Hij verwacht dat door het wegvallen van onder andere neonicotinoïden de druk van zuigende plagen zal toenemen. Dat kan ook zorgen voor een hogere virusdruk. En als gevolg van de mondialisering van het economische verkeer en de klimaatverandering liggen er voortdurend exotische bedreigingen op de loer. “De noodzaak om soms chemisch te corrigeren of in te grijpen blijft daardoor aanwezig”, zegt hij. “Voor buitenteelten geldt dat in nog sterkere mate dan voor kasteelten, waar je meer grip hebt op het klimaat en biologische afweersystemen. De politiek gaat soms wat te kort door de bocht bij het uitfaseren van chemische middelen en moet daar echt oog voor houden, anders kunnen bepaalde teelten toch in de problemen komen. Ondertussen blijven wij onze groene keuken verder ontwikkelen.”


Foto 1: Ruud Batist: “Dit is het eerste jaar dat ik niet chemisch heb hoeven corrigeren.”
Foto 2: Jan Mostert: “Wij verwachten dat biorationals over drie jaar een kwart van de omzet uitmaken.”


Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties

Reageer op dit bericht

Meer nieuws